Fot. Powierzone

- 23 sierpnia zmarł Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Bydgoszcz Pan Mjr Alojzy Gładykowski ps. "LAMPART". Honorowy Przewodniczący# Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Żołnierzy Wyklętych w Bydgoszczy. Żołnierz Wyklęty z oddziału partyzanckiego "Świerki-2" Walczył w Puszczy Bydgoskiej z sowieckim okupantem i jego polskimi czerwonymi sługusami z pod znaku UB, MO, ORMO, KBW, LWP i PPR – tej treści komunikat został opublikowany na profilu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Bydgoszcz.

Alojzy Gładykowski miał 91 lat. Był m.in. fundatorem pomnika Armii Krajowej w Solcu Kujawskim, odsłoniętego w Solcu Kujawskim.

Od roku 1943 wstąpił do Szarych Szeregów. Przyjął pseudonim „Gług”. Jako nastolatek uczestniczył pod Bydgoszczą w szkoleniu wojskowym i na zajęciach patriotycznych. Został łącznikiem na Bory Tucholskie. Jego zadanie polegało najczęściej na ochronie, a właściwie na asystowaniu kurierowi. W roku 1944 złożył przysięgę i został żołnierzem AK z pseudonimem „Lampart”. Był nawet przygotowywany do wymarszu na pomoc Warszawie, ale ostatecznie dowództwo zrezygnowało z tego planu.

Moment wejścia Armii Czerwonej tak wspominał wywiadzie, który opublikowaliśmy w zeszłym roku. - Kiedy w mieście były jednostki frontowe było w miarę spokojnie. Choć już były przecieki, oraz informacje o rozbrajaniu i aresztowaniu żołnierzy AK a nawet członków rządu podziemnego. Pamiętam, jak w 1943 r. nie wierzyliśmy w informacje o zbrodni radzieckiej w Katyniu podaną przez niemieckie media - uznaliśmy to wtedy za mistyfikację. Potem już nie było co do tego wątpliwości, gdy w mieście zainstalowało się NKWD zaczęły się masowe aresztowania AK-owców i wywózki wspomagane przez rodzimy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego i Milicję Obywatelską. Radość z przepędzenia Niemców była zatem krótka.

Dlatego zdecydował się walczyć z drugim okupantem. Znalazł się pan w szeregach oddziału „Świerki 2” działającego na terenie gmin Solec kujawski i Nowa Wieś Wielka. - Mój dowódca por. Alojzy Bruski pseudo „Grab” odtwarzał oddział „Świerki”, działający w Borach Tucholskich. 30 kwietnia 1945 roku otrzymałem rozkaz zameldowania się i wyruszyłem do lasu. Zabrałem swój karabin z amunicją i trochę prowiantu w plecak. Rodzice nic nie wiedzieli, gdzie idę, już w tym okresie nawet się o to nie pytali. W Puszczy Bydgoskiej mieliśmy tylko się zgrupować, następnie zdobyć jakiś transport i pojechać w Bory Tucholskie. Plany jednak nie powiodły się – opowiadał nam. A tak wspominał jedną z potyczek z krasnoarmieńcami w Pszczółczynie. – Kilku żołnierzy radzieckich pędziło ogromne stado bydła, zrabowanego okolicznym gospodarzom. Sowieci byli kompletnie zaskoczeni. Rozbroiliśmy ich i wypuściliśmy. Ci jednak – jak się potem okazało – zameldowali się szybko u dowódcy jednostki NKWD stacjonującej w Łabiszynie i ten dopiero sprowadził na nas większy oddział. My wtedy przebywaliśmy małą grupką na skraju wsi w zrujnowanym gospodarstwie. Tam właśnie zostaliśmy ostrzelani, na zupełnie odsłoniętym terenie. Natychmiast odskoczyliśmy w krzaki, potem w ruiny jakiegoś budynku, skąd dopiero odpowiedzieliśmy silnym ogniem. Z naszej strony poległo niestety dwóch żołnierzy a po sowieckiej zginęło aż sześciu i trzech zmarło jeszcze potem od ran. Po tej strzelaninie odskoczyliśmy od przeciwnika, następnie przeprawiliśmy się przez rzekę Noteć w kierunku na Łabiszyn.

Oddział rozbił kilka grup grasujących w terenie żołnierzy radzieckich, dopuszczających się wszelkiego rodzaju zbrodni. Jednakże w dniu 13 maja został rozbity w wyniku obławy i likwidacji obozu w Kabacie. - Jeden z patroli natknął się na podchodzącą grupę złożoną z NKWD i UB i zaalarmowała resztę, strzelając do wroga. Czerwoni wdarli się jednak do obozu, gdzie zginął nasz dowódca ppor. Kazimierz Wróblewski ps. „Kruk” i jeszcze jeden żołnierz. Obóz został zlikwidowany. Nie byłem świadkiem tych wydarzeń, gdyż patrol w którym uczestniczyłem oddalił się od obozu. Gdy wróciliśmy po czasie zastaliśmy zupełnie zniszczony obóz. Ponieważ nie miałem już kontaktu z resztą oddziału, przekazałem pozostałym towarzyszom broni pieniądze, oraz kontakty do zamelinowania się. Ja zaś wróciłem do domu, bo zresztą bywałem tam dość często w tym czasie – wspominał św. Antoni Gładykowski.

„Lampart’ wrócił do domu ale został zadenuncjowany i schwytany przez UB. Za sprawa konfidenta UB, który rozpoznał go na ulicy. - Centralnie, zgarnęli mnie w biały dzień na ul. Marcinkowskiego, gdy szedłem sobie ulicą a ten człowiek mnie wskazał. Miało to miejsce w dniu 21 czerwca 1945 r. – opowiadał nam. - Po aresztowaniu siedziałem najpierw w UB na Pomianowskiego, potem było już więzienie na Wałach Jagiellońskich. Wiedzieli wszystko o mojej przynależności do AK więc nie miałem co już tego ukrywać. Powiedziałem też o swojej działalności w grupie „Świerki-2”. We wrześniu po amnestii zostałem zwolniony do domu. Dalej kontynuowałem naukę w szkole i rozpocząłem normalne życie, choć nie było ono do końca normalne - miałem tą świadomość, że byłem ciągle obserwowany przez UB a potem jeszcze przez SB.

Powrót Drukuj